📝 وەرگرتن لە زانکۆ — ئەڵمانیا

ئەڵمانیا یەکێکە لە باشترین وڵاتانی ئەورووپا بۆ خوێندکاری نێودەوڵەتی. زانکۆ حکومییەکانی ناوبانگی باشیان هەیە، زۆر بەرنامە بە تێچووی کەم هەن، بەرنامەی ماستەری زۆر بە زمانی ئینگلیزی هەیە، و زانکۆی تەکنیکی و پراکتیکی بەهێزیش هەن. بەڵام پڕۆسەی وەرگرتن لە ئەڵمانیا هەندێک جار ئاڵۆزە، چونکە یەک سیستەمی گشتی بۆ هەموو زانکۆ و هەموو خوێندکار نییە.

بەپێی ڕەگەزنامە، خوێندنی پێشووت، بوارەکە و زانکۆی هەڵبژێردراوت، دەتوانیت ڕاستەوخۆ بۆ زانکۆ داواکاری بکەیت، یان لە ڕێگەی uni-assist، یان بە VPD، یان لە ڕێگەی Hochschulstart بۆ هەندێک بوار، یان لە ڕێگەی ساڵی ئامادەکاری Studienkolleg. هەمیشە پەڕەی فەرمی بەرنامەکە بخوێنەوە، چونکە ئەوە سەرچاوەی کۆتاییە بۆ ڕێگای دروستی داواکاری.

1. گرنگترین چەمک: HZB

بۆ وەرگرتنی بەکالۆریۆس، ئەڵمانیا دەپشکنێت ئایا خوێندنی پێشووت دەستگەیشتنت بە خوێندنی باڵا دەدات یان نا. ئەمە بە ئەڵمانی پێی دەوترێت Hochschulzugangsberechtigung و بە کورتی HZB. ئەگەر بڕوانامەی قوتابخانەکەت هاوتای Abitur ی ئەڵمانی بێت، دەتوانیت ڕاستەوخۆ بۆ بەکالۆریۆس یان هەندێک بەرنامەی تاقیکردنەوەی دەوڵەتی داواکاری بکەیت. ئەگەر بۆ وەرگرتنی ڕاستەوخۆ گونجاو نەبێت، ڕەنگە پێویستت بە Studienkolleg هەبێت.

دەتوانیت سەرەتا لە بنکەی زانیاری وەرگرتنی DAAD بگەڕێیت. ئەم بنکەیە ڕێنمایی سەرەتایی و نا پابەند دەدات. هەروەها باشە anabinیش بپشکنیت، کە پۆرتاڵی فەرمی ئەڵمانییە بۆ هەڵسەنگاندنی بڕوانامە بیانییەکان. بڕیاری کۆتایی هەمیشە لەلایەن زانکۆ، uni-assist، یان ئۆفیسی وەرگرتنەوە دەدرێت.

2. ڕێگاکانی داواکاری لە ئەڵمانیا

ڕێگای یەکەم: داواکاری ڕاستەوخۆ بۆ زانکۆ

زۆر زانکۆ داواکارییەکان ڕاستەوخۆ لە پۆرتاڵی خۆیان وەردەگرن. ئەمە زۆرجار بۆ ماستەر، هەندێک بەکالۆریۆس، دکتۆرا و زانکۆ تایبەتییەکانە. ئەکاونت دروست دەکەیت، دۆکیومێنتەکان بار دەکەیت، پرسیارە تایبەتییەکان وەڵام دەدەیت و ڕێنمایی زانکۆ جێبەجێ دەکەیت.

ڕێگای دووەم: داواکاری لە ڕێگەی uni-assist

زۆر زانکۆی ئەڵمانیا uni-assist بەکاردەهێنن بۆ پشکنینی داواکاری خوێندکارانی نێودەوڵەتی. uni-assist دۆکیومێنتەکانت و مەرجە فەرمییەکان دەپشکنێت. ئەگەر داواکارییەکەت لە پشکنینی سەرەتایی سەرکەوتوو بێت، بۆ زانکۆ دەنێردرێت و زانکۆ بڕیاری کۆتایی دەدات.

لە 2026دا، کرێی پشکنینی uni-assist زۆرجار 75 یۆرۆ بۆ یەکەم بەرنامە لە هەمان وەرزدا و 30 یۆرۆ بۆ هەر بەرنامەی زیادەیە لە هەمان وەرزدا. زۆرجار هەمان ڕێکخستنی نرخ بۆ داواکاری ئاسایی و VPDیش بەکاردێت.

ڕێگای سێیەم: VPD لە ڕێگەی uni-assist

هەندێک زانکۆ داوا ناکەن uni-assist داواکارییەکەت بۆیان بنێرێت، بەڵکو داوادەکەن VPD وەربگریت. VPD واتە Vorprüfungsdokumentation، واتە بەڵگەنامەی پشکنینی سەرەتایی. لەم ڕێگایەدا uni-assist بڕوانامەکانت دەپشکنێت و VPD دەردەکات. پاشان تۆ ڕاستەوخۆ بەم بەڵگەنامەیە بۆ زانکۆ داواکاری دەکەیت.

پڕۆسەی VPD زۆرجار 4 تا 6 هەفتە دەخایەنێت دوای ناردنی فۆرمی ئۆنلاین. VPD زۆرجار یەک ساڵ لە ڕۆژی دەرچوونییەوە کاریگەرە. چونکە دەبێت پێش کاتی کۆتایی بۆ زانکۆ بنێردرێت، زوو داوای بکە.

ڕێگای چوارەم: Hochschulstart

Hochschulstart بۆ هەندێک بەرنامەی سنووردار و بۆ دابەشکردنی ناوەندی کورسییەکان لە بواری وەک پزیشکی، ددانپزیشکی، پزیشکی ئاژەڵ و دەرمانسازی بەکاردێت. ڕێگای ورد بە جۆری داواکاری تۆوە پەیوەستە. هاوڵاتیانی یەکێتی ئەورووپا، ئەوانەی دۆخی هاوتای ئەڵمانیان هەیە، و خوێندکارانی دەرەوەی یەکێتی ئەورووپا بە بڕوانامەی بیانی ڕەنگە ڕێگای جیاواز هەبێت.

ڕێگای پێنجەم: Studienkolleg و Feststellungsprüfung

ئەگەر بڕوانامەی قوتابخانەکەت بۆ بەکالۆریۆسی ڕاستەوخۆ گونجاو نەبێت، ڕەنگە پێویستت بە Studienkolleg هەبێت. Studienkolleg کۆرسی ئامادەکارییە و زۆرجار دوو وەرزی خوێندن دەخایەنێت و بە تاقیکردنەوەی Feststellungsprüfung کۆتایی دێت. پاش سەرکەوتن، دەتوانیت بۆ بەرنامە زانکۆییەکانی بواری پەیوەندیدار داواکاری بکەیت.

3. جۆرەکانی Studienkolleg

ئەگەر پێویستت بە Studienkolleg هەبێت، دەبێت جۆری کۆرسەکە لەگەڵ بەرنامەی داهاتووت بگونجێت:

• T-course: ئەندازیاری، بیرکاری، زانستە سروشتییەکان و بابەتە تەکنیکییەکان.
• M-course: پزیشکی، زیندەزانی، دەرمانسازی و بوارە تەندروستییەکان.
• W-course: ئابووری، بازرگانی، بەڕێوەبردن و زانستە کۆمەڵایەتییەکان.
• G-course: مرۆڤایەتی، خوێندنی ئەڵمانی و بوارە نزیکەکان.
• S-course: بوارەکانی زمان.

زۆربەی Studienkolleg بە زمانی ئەڵمانی دەخوێندرێت. زۆرجار پێویستە پێش وەرگرتن ئاستی ئەڵمانی هەبێت، وەک B1 یان B2 بەپێی دامەزراوەکە، و ڕەنگە تاقیکردنەوەی چوونەژوورەوەش هەبێت.

4. وەرگرتنی بەکالۆریۆس

بۆ بەکالۆریۆس، زانکۆ بڕوانامەی قوتابخانە، نمرەکان، بابەتە خوێندراوەکان، ئاستی زمان، و ئەوەی بەرنامەکە کراوەیە یان سنووردارە دەپشکنێت. هەندێک خوێندکار وەرگرتنی ڕاستەوخۆی گشتی وەردەگرن، هەندێک وەرگرتنی سنووردار بە بوار، و هەندێک پێویستیان بە Studienkolleg هەیە.

بەرنامەی بەکالۆریۆس بە ئینگلیزی هەیە، بە تایبەتی لە بازرگانی، زانستی کۆمپیوتەر، ئەندازیاری، پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و هەندێک بەرنامەی پراکتیکی. بەڵام زۆربەی بەکالۆریۆسەکان لە ئەڵمانیا هێشتا بە ئەڵمانییە.

5. وەرگرتنی ماستەر

ئەڵمانیا بەرنامەی ماستەری زۆری بە ئینگلیزی هەیە، بە تایبەتی لە ئەندازیاری، زانستی کۆمپیوتەر، زانستی داتا، بازرگانی، زانستە ژینگەییەکان، سیاسەتی گشتی، ئابووری و زانستە سروشتییەکان. وەرگرتنی ماستەر زۆرجار تەنها بە GPA نییە، بەڵکو زانکۆ دەزانێت ئایا خوێندنی پێشووت لەگەڵ بەرنامەکە دەگونجێت یان نا.

زانکۆکان ڕەنگە ئەمانە بپشکنن:

• ئایا زانکۆکەت لە ئەڵمانیا ناسراوە.
• ئایا بڕوانامەی بەکالۆریۆسەکەت هاوتای بڕوانامەی ئەڵمانییە.
• GPA یان نمرەی کۆتایی.
• ژمارەی کرێدیت لە بابەتە پێویستەکان.
• ترانسکرێپت و وەسفی بابەتەکان.
• بابەتی توێژینەوەی کۆتایی.
• بەڵگەی زمان.
• ئەزموونی کار، ڕاهێنان، توێژینەوە یان پۆرتفۆلیۆ ئەگەر پێویست بێت.
• GRE، GMAT، TestAS، چاوپێکەوتن یان تاقیکردنەوەی وەرگرتن ئەگەر پێویست بێت.

6. ناساندنی زانکۆ و بڕوانامە

خوێندکارانی ماستەر باشە anabin بپشکنن. لە anabin، H+ زۆرجار واتە زانکۆکە وەک دامەزراوەی خوێندنی باڵا ناسراوە. H+/- واتە ئەنجامەکە بەپێی دامەزراوە، بەرنامە، بڕوانامە یان مەرجی زیادە دەگۆڕێت. H- زۆرجار واتە دامەزراوەکە وەک زانکۆ لە ئەڵمانیا ناسراو نییە.

7. دۆکیومێنتە پێویستەکان

مەرجەکان بەپێی زانکۆ و بەرنامە دەگۆڕێن، بەڵام زۆرجار خوێندکارانی نێودەوڵەتی پێویستیان بەمانە هەیە:

• کۆپی پاسپۆرت.
• بڕوانامەی قوتابخانە.
• بڕوانامەی زانکۆ بۆ ماستەر یان دکتۆرا.
• ترانسکرێپتی فەرمی بە هەموو بابەت و نمرەکان.
• ڕوونکردنەوەی سیستەمی نمرەدان.
• بەڵگەی زمان بە ئەڵمانی یان ئینگلیزی.
• CV.
• نامەی پاڵنەر یان statement of purpose.
• نامەی ڕاسپاردن ئەگەر پێویست بێت.
• وەسفی بابەتەکان بۆ ماستەر.
• بەڵگەی ڕاهێنان یان ئەزموونی کار ئەگەر پێویست بێت.
• پۆرتفۆلیۆ بۆ دیزاین، ئەندازیاری تەلارسازی، هونەر و مۆسیقا.
• APS ئەگەر بەپێی وڵات یان خوێندنت پێویست بێت.
• TestAS، GRE، GMAT یان تاقیکردنەوەی وەرگرتن ئەگەر پێویست بێت.

8. وەرگێڕان و کۆپییە پشتڕاستکراوەکان

ئەگەر دۆکیومێنتەکانت بە ئەڵمانی یان ئینگلیزی نەبن، زۆرجار پێویستە وەرگێڕانی پشتڕاستکراو بۆ ئەڵمانی یان ئینگلیزی هەبێت. زۆرجار دەبێت دۆکیومێنتی ڕەسەن و وەرگێڕانەکە پێکەوە بار بکرێن. هەموو لاپەڕە، مۆر، و پشتەوەی دۆکیومێنت دەبێت ڕوون و تەواو بێت.

9. مەرجەکانی زمان

بەرنامەکانی ئەڵمانی

زۆربەی بەرنامەکانی ئەڵمانی بەڵگەی زمانی ئەڵمانی دەوێن. زۆر دامەزراوە لانیکەم B2 دەوێن و زۆر بەرنامەش C1 یان هاوتای ئەوە دەوێن. تاقیکردنەوە باوەکان بریتین لە TestDaF، DSH، telc Deutsch C1 Hochschule، Goethe و هەندێک تاقیکردنەوەی تر بەپێی زانکۆ.

بەرنامەکانی ئینگلیزی

بەرنامەی ئینگلیزی زۆرجار بەڵگەی ئینگلیزی دەوێت وەک IELTS Academic، TOEFL iBT، Cambridge English یان تاقیکردنەوەی تر. هەندێک زانکۆ ئەم مەرجە لادەبات ئەگەر خوێندنی پێشووت بە تەواوی بە ئینگلیزی بووبێت، بەڵام ئەمە هەمیشە نییە.

10. TestAS، APS، GRE و GMAT

TestAS تاقیکردنەوەی توانای ئەکادیمییە بۆ خوێندکارانی نێودەوڵەتی. هەندێک زانکۆ دەیخوازن، هەندێک وەک خاڵی زیادە بەکاردەهێنن، و زۆر بەرنامە هیچ پێویستیان پێی نییە.

APS پڕۆسەی پشتڕاستکردنەوەی ئەکادیمییە بۆ هەندێک وڵات و پێشینەی خوێندن، بە تایبەتی هیندستان، چین و ڤێتنام. ئەگەر APS پەیوەندیدار بێت، زوو دەست پێ بکە.

GRE و GMAT بۆ زۆربەی بەرنامە ئەڵمانییەکان پێویست نین، بەڵام بۆ هەندێک ماستەری کێبڕکێکارانە لە بازرگانی، ئابووری، دارایی، زانستی داتا و بوارە تەکنیکییەکان پێویست یان باشترە هەبن.

11. کاتەکانی داواکاری

لە ئەڵمانیا زۆرجار دوو وەرزی سەرەکی هەیە:

• وەرزی زستان: زۆرجار لە ئەیلوول یان تشرینی یەکەم دەست پێدەکات. کاتی باوی داواکاری 15ی تەممووزە.
• وەرزی هاوین: زۆرجار لە ئازار یان نیسان دەست پێدەکات. کاتی باوی داواکاری 15ی کانوونی دووەمە.

ئەم کاتانە گشتین. زۆر بەرنامەی ماستەری ئینگلیزی، هونەر، پزیشکی، Studienkolleg و بەرنامەی پەیوەندیدار بە سکۆلارشیپ کاتی پێشتر یان جیاوازیان هەیە.

12. کرێی خوێندن و تێچوون

زۆر زانکۆی حکومی لە ئەڵمانیا کرێی گشتی بۆ زۆر بەرنامەی بەکالۆریۆس و ماستەری بەردەوام ناگرن. بەڵام ئەڵمانیا لە هەموو شوێنێکدا خۆکارانە بەخۆڕایی نییە.

• بادن وورتمبرگ زۆرجار 1,500 یۆرۆ بۆ هەر وەرز لە خوێندکارانی دەرەوەی یەکێتی ئەورووپا دەگرێت.
• هەندێک زانکۆی باڤاریا کرێی خوێندن یان کرێی پەیوەندیدار بە داواکاری لە خوێندکارانی دەرەوەی یەکێتی ئەورووپا یان EEA دەگرن.
• TU Munich لە زۆر خوێندکاری نوێی دەرەوەی یەکێتی ئەورووپا کرێ دەگرێت، بە پێی بەرنامە، لە وەرزی زستانی 2024/25ەوە.
• زانکۆ تایبەتییەکان و بەرنامە پیشەییەکان زۆرجار کرێی خوێندن دەگرن.

13. پلانی کات

12 مانگ پێش دەستپێکردن

• بەرنامە و شارەکان بگەڕێ.
• DAAD، anabin و پەڕەی وەرگرتنی زانکۆکان بپشکنە.
• ئامادەکاری بۆ تاقیکردنەوەی زمان دەست پێ بکە.
• بزانە پێویستت بە Studienkolleg، APS، TestAS، VPD، GRE یان GMAT هەیە یان نا.

9 مانگ پێش دەستپێکردن

• لیستی بەرنامەکان دیاری بکە.
• بڕوانامە و ترانسکرێپت کۆبکەوە.
• CV و نامەی پاڵنەر ئامادە بکە.
• وەرگێڕانەکان ئامادە بکە ئەگەر پێویست بن.

6 مانگ پێش دەستپێکردن

• تاقیکردنەوەی زمان بکە.
• بۆ APS یان VPD داواکاری بکە ئەگەر پێویست بێت.
• بەرنامەکانی کاتی پێشوەخت بنێرە.

دوای وەرگرتن

• پێشنیارەکە قبوڵ بکە ئەگەر پێویست بێت.
• کرێی وەرز یان خوێندن بدە.
• بیمەی تەندروستی ئامادە بکە.
• بۆ ڤیزای خوێندکاری یان مانەوە داواکاری بکە.
• بە زووەوە شوێنی نیشتەجێبوون بگەڕێ.

هەڵە باوەکان

• داواکاری کردن بێ ئەوەی بزانیت بڕوانامەکەت وەرگرتنی ڕاستەوخۆ دەدات یان نا.
• وا بیرکردنەوەی هەموو زانکۆکان هەمان سیستەمی داواکارییان هەیە.
• دەستپێکردنی uni-assist زۆر نزیک بە کاتی کۆتایی.
• لەبیرکردنی ئەوەی VPD دەکرێت 4 تا 6 هەفتە بخایەنێت.
• ناردنی دۆکیومێنت بێ وەرگێڕانی پشتڕاستکراو کاتێک پێویستە.
• داواکاری بۆ ماستەر بێ پشکنینی کرێدیتە پێویستەکان.
• تێکەڵکردنی مەرجەکانی وەرگرتن لەگەڵ مەرجەکانی ڤیزا.

پرسیارە باوەکان

سەرچاوە فەرمییەکان

• ڕێنمایی داواکاری DAAD
• بنکەی زانیاری وەرگرتنی DAAD
• ڕێنمایی Studienkolleg لە DAAD
• uni-assist
• ڕێنمایی VPD لە uni-assist
• بنکەی ناساندنی anabin
• Hochschulstart

ئەمە ڕێنمایی دەستپێکە و زۆر دەگۆڕێت — هەمیشە پێش داواکردن لە سەرچاوەی فەرمی دڵنیابە.